Rodzic przepisał mieszkanie rodzeństwu — czy mogę dochodzić zachowku?

Przekazanie mieszkania jednemu z dzieci nie zawsze zamyka pozostałym drogę do roszczeń po śmierci rodzica. Nie oznacza też automatycznie, że każde z rodzeństwa może żądać części wartości lokalu. Najpierw trzeba ustalić, jaka czynność prawna kryje się pod potocznym określeniem „przepisanie mieszkania”.

Sprawdź akt notarialny

Darowizna, sprzedaż i umowa dożywocia wywołują różne skutki. Nie należy oceniać sprawy wyłącznie na podstawie rodzinnej relacji o tym, kto „dostał mieszkanie”. Znaczenie ma treść umowy i rzeczywisty charakter rozliczenia.

Zachowek jest roszczeniem związanym ze śmiercią spadkodawcy. Co do zasady nie można żądać jego zapłaty za życia rodzica tylko dlatego, że przekazał majątek innemu dziecku.

Ustal pełny obraz rozliczeń rodzinnych

Do oceny potrzebne są informacje o spadkobiercach, testamencie, majątku i długach oraz wcześniejszych darowiznach. Istotne mogą być również przysporzenia otrzymane przez osobę, która domaga się zachowku.

Darowizna wyczerpująca znaczną część majątku może mieć znaczenie także wtedy, gdy nie sporządzono testamentu i wszystkie dzieci formalnie dziedziczą. Wyjaśnia to materiał dotyczący prawa spadkowego opublikowany przez Powiat Siedlecki.

Nie jest prawdą, że każda darowizna przestaje być uwzględniana po dziesięciu latach. Wyłączenie zależy również od statusu obdarowanego. Podstawowe zasady ustalania zachowku i doliczania darowizn określają art. 991–995 Kodeksu cywilnego.

Ustal adresata roszczenia i termin

Zachowek zasadniczo przybiera postać roszczenia pieniężnego, nie prawa do otrzymania udziału w mieszkaniu. To, przeciwko komu należy skierować żądanie, wymaga sprawdzenia ustawowej kolejności odpowiedzialności.

Nie należy też liczyć przedawnienia mechanicznie od daty przekazania lokalu. Znaczenie mają śmierć spadkodawcy, ogłoszenie testamentu oraz podstawa odpowiedzialności konkretnej osoby. Pięcioletnie terminy i różne początki ich biegu opisuje urzędowy materiał informacyjny o zachowku.

Przed wysłaniem wezwania warto więc ustalić nie tylko wartość mieszkania, ale również pełną podstawę i wysokość roszczenia.