Spadek po rodzicu — od czego zacząć?

Po śmierci rodzica sprawy spadkowe często schodzą na dalszy plan. Nie wszystkie czynności trzeba podejmować od razu, ale niektóre terminy biegną niezależnie od tego, czy rodzina rozpoczęła formalności. W pierwszej kolejności warto ustalić, kto może dziedziczyć, czy istnieje testament oraz co wchodzi w skład spadku.

Sprawdź majątek i zobowiązania

Zgromadź informacje o nieruchomościach, rachunkach, pojazdach, udziałach w spółkach i wierzytelnościach. Równolegle sprawdź kredyty, pożyczki, zaległości oraz prowadzone postępowania. Dokumentacja domowa i korespondencja mogą pomóc ustalić, do których instytucji należy następnie wystąpić.

Nie korzystaj z bankowości elektronicznej zmarłego, posługując się jego danymi dostępowymi. Informacje i środki należy uzyskiwać we właściwym trybie, po wykazaniu uprawnienia.

Nie przeocz terminu na decyzję o spadku

Na oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku co do zasady jest sześć miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania do dziedziczenia. Nie zawsze jest to dzień śmierci rodzica — sytuacja może zmienić się na przykład po odrzuceniu spadku przez inną osobę.

Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Ogranicza to odpowiedzialność za długi na zasadach ustawowych, ale nie usuwa zobowiązań ani potrzeby ustalenia wartości majątku. Zasady te wyjaśnia Rzecznik Finansowy.

Odrzucenie spadku może spowodować powołanie do dziedziczenia kolejnych osób, w tym dzieci. Dlatego przed złożeniem oświadczenia trzeba przeanalizować jego skutki dla całej rodziny.

Potwierdź dziedziczenie i uporządkuj podatki

Prawa do spadku można potwierdzić sądowo albo, przy spełnieniu ustawowych warunków, u notariusza. Potwierdzenie dziedziczenia określa spadkobierców i ich udziały; nie oznacza jeszcze przyznania poszczególnych rzeczy konkretnym osobom.

Osobno należy sprawdzić obowiązek zgłoszenia nabycia spadku do urzędu skarbowego. Zwolnienie dla najbliższej rodziny może wymagać formularza SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy, liczonym zasadniczo od uprawomocnienia się orzeczenia albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. To inny termin niż termin na odrzucenie spadku. Szczegóły i wyjątki przedstawia Ministerstwo Finansów.